Απόκριες: Τρελό γλέντι στο Παγκράτι με παραδοσιακή πατινάδα Λέσβου

Μια διαφορετική παρέλαση, προκειμένου η Αθήνα να καλωσορίσει τις Απόκριεςκαι να μπει στους ρυθμούς του καρναβαλιού, πραγματοποιήθηκε νωρίς το μεσημέρι της Κυριακής στο Παγκράτι.

Πρόκειται για την αποκριάτικη εθιμική παρέλαση με αναπαράσταση του εθίμου της Πατινάδας Λέσβου από την Ένωση των Απανταχού Αγριτών Λέσβου – Άγιος Δημήτριος με τη συμμετοχή του Πολιτιστικού Συλλόγου Παραδοσιακών Χορών και Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων «Ο Μόλυβος», που έγινε στο πλαίσιο των αποκριάτικων εκδηλώσεων του δήμου Αθηναίων.

Η παρέλαση ξεκίνησε από την πλατεία του Προφήτη Ηλία και πορεύτηκε με τραγούδια, χορό και… φαλλικά δρώμενα προς την πλατεία Βαρνάβα και την οδό Ερατοσθένους, μπροστά στο προαύλιο του Μουσείου Γουλανδρή και του ναού του Αγίου Σπυρίδωνα. Οι μετέχοντες ξεσήκωσαν μικρούς και μεγάλους που βρήκαν στο διάβα τους, πολλοί εκ των οποίων ακολούθησαν την παρέλαση μέχρι το τέλος της.

Υπενθυμίζεται ότι το Τριώδιο φέτος «άνοιξε» στις 9 Φεβρουαρίου και θα ολοκληρωθεί στις 19 Απριλίου. Στο Τριώδιο περιλαμβάνονται και η Τσικνοπέμπτη (20 Φεβρουαρίου), οι Απόκριες και η Καθαρά Δευτέρα (3 Μαρτίου)

Τι είναι η Πατινάδα της Λέσβου

Όλα ξεκίνησαν από την τουρκοκρατούμενη Αγιάσο. Όπως αναφέρει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Παραδοσιακών Χορών και Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων, «από το 1632 και μετά, όταν ο φανατισμός των Τούρκων υποχώρησε αρκετά, γι’ αυτό και η περίοδος αυτή ονομάστηκε “χρόνια της γαλήνης”, οι νέοι καλλιέργησαν το δίστιχο νεοελληνικό τραγούδι, μιμήθηκαν τον αμανέ των Τούρκων και αναβίωσαν τους “κώμους”, τους λεγόμενους “πατινάδες”».

Από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και ως το 1939, προσθέτει ο Σύλλογος, «τα παλικάρια του χωριού γύριζαν “πατινάδα” τα απογεύματα κάθε Κυριακής και μεγαλόσκολης. Έφερναν γύρο το χωριό, με σταθμούς στα “κουϊτούκια”. Ήταν πρόχειρα καφενεδάκια σε κάθε γειτονιά, που σερβίριζαν ούζο. Πάντα μια μουσική κομπανία ήταν έτοιμη να διασκεδάσει την κάθε παρέα. Οι κοντομαχαλαδιώτισσες κοπέλες, καθισμένες στα σκαμνέλια ή στα καριγλιά κατάντικρυ στο κουϊτούκι, προσπαθούσαν με τα κάλλη τους, την τσαχπινιά και τη διαβάθμιση του σογιού τους, να κεντρίσουν το ενδιαφέρον των παλικαριών, που, πίνοντας το ρακί τους, “ουρνίζαν” τις κοπέλες με γνεψίματα. Η λέξη “ουρνίζαν” μεταφορικά σημαίνει ερωτοτροπούσαν, φυσικά με καθαρά πλατωνικό τρόπο, και προέρχεται από τον ουρνό που ρίχνουν στη συκιά για να γονιμοποιήσει τον καρπό».

Ο Σύλλογος «Ο Μόλυβος» εξηγεί ότι «αφετηρία για την πατινάδα ήταν η αγορά (Κάμπους) και η κάτω αγορά (Κάτου Κάμπους). Από τους καφενέδες ξεχύνονταν πριν σπερνού για να κάνουν το γύρο του χωριού, περνώντας απ’ τα διάφορα κουϊτούκια. Ο γύρος έκλεινε πάλι με τέρμα τις δύο αγορές. Την ίδια πορεία ακολουθούσαν την Αποκριά και οι μασκαράδες, με πρόσθετο σταθμό το Σταυρί».